İsviçre’nin Bürgenstock kentinde, ABD ve İran heyetleri arasında nükleer programdan yaptırımlara, Hürmüz Boğazı’ndan Lübnan’daki ateşkesin kalıcılığına kadar pek çok başlığın masaya yatırıldığı tarihi görüşmeler sürerken, sahadan gelen haberler süreci bir çıkmaza sürüklüyor. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın yaptığı açıklama ve ardından Lübnan’a yönelik gerçekleştirilen saldırılar, bölgedeki kırılgan barış sürecini ciddi bir tehdit altına soktu.
Katz’dan “Geri Adım Yok” Mesajı
Diplomatik trafiğin en yoğun olduğu saatlerde kameraların karşısına geçen İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde kontrol altında tuttuğu “güvenlik bölgelerinden” çekilmeyeceğini ilan etti. “Güvenlik çıkarlarımızdan taviz vermeyeceğiz” diyen Katz, operasyonel faaliyetlerin kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, Washington ile Tahran arasında imzalanan ateşkes mutabakatının temel prensipleriyle taban tabana zıt bir duruş sergiledi.
Ateşkes İhlalleri Masayı Germeye Yetti
Katz’ın bu çıkışının hemen ardından İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyini hedef alan yeni saldırılar düzenlemesi, sahada süregelen çatışmaların boyutunu değiştirdi. Taraflar birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçlarken, bölgedeki gerginlik İsviçre’deki müzakere masasına da doğrudan yansıdı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf‘ın temsilcileri nezdinde yürütülen görüşmelerde, Lübnan dosyası tıkanma noktasına geldi. İran cephesi, İsrail’in saldırılarını mutabakatın açık bir ihlali olarak nitelendirirken, Tahran’ın bu gelişmelere vereceği yanıt merak konusu oldu.
Hürmüz Boğazı’nda Çifte Kriz
İsviçre’deki görüşmelerin kilit başlıklarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik de devam ediyor. İran, İsrail’in saldırılarını gerekçe göstererek boğazın kapatıldığını savunurken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) deniz trafiğinin aksamadan devam ettiğine dair aksi yönde bilgiler paylaşıyor.
Diplomatik gözlemciler, İsviçre’deki masanın Lübnan’daki şiddet sarmalı nedeniyle her an devrilme riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Tahran’ın, İsrail’in askeri adımlarına karşı masayı terk edip etmeyeceği veya müzakere sürecini nasıl şekillendireceği, önümüzdeki saatlerin en büyük belirsizliği olarak öne çıkıyor.
